Fe Dergi: Feminist Eleştiri Yıl 14 Sayı 1, 2022 Ankara Üniversitesi hakemli dergisidir. ISSN 1309-128X










Fotoğraf: Gülbahar Kılıç



Sıfır Noktasında Toplumsal Cinsiyet: Antikite Okumaları

Gökyüzünün Ayetleri: Platon’da Koruyucu Kadınlar ve Koşullu Kabul/ Skyly Verses: Guardian Women and Conditional Acceptance in Plato

Haktan Kalır___________________________1


Samsatlı Lukianos’un Gerçek Bir Öykü’sünün Feminist Bir Yorumu/ A Feminist Interpretation of A True Story of Lucian of Samosata

Ünsal Çimen___________________________12


Taşra Hayatından Manzaralar

Anadolu'da Akademisyen Olarak Çalışmanın Haletiruhiyesi: Başka Türlü bir Dünyaya İnanma İsteği/ The State of Mind of Working as an Academic in Anatolia: The Willingness to Believe in a Different World

Emine Erdoğan___________________________21


Enformel Sektörün Hane İçine Yansımaları: Gaziantep’te Fıstık Kıran Kadınlar/ Reflections of the Informal Sector on Households: Women Cracking Pistachio in Gaziantep

Büşra Öztekin ve Hikmet Çağrı Yardımcı ___________________________35


Fragments of Everyday Life in a Pandemic: Autoethnographic Reflections of Young Women from Eastern and Southeastern Turkey/ Pandemide Gündelik Hayat Fragmanları: Doğu ve Güneydoğu’dan Genç Kadınların Otoetnografik Dışavurumları

F. Güzin Ağca-Varoğlu, Melek Bingöl, Zeynep Karakurt, Berrin Çoban, Gülbahar Kılıç, Nazime Kaplaner ve Sümeyya Zengin___________________________50


Deneyimin faili

Fark, Bakış ve Sığamama Meselesi Olarak Şişmanlık: Kadınların Şişmanlığına İlişik Duygu ve Deneyim Dünyaları Üzerine Feminist Bir Tartışma/ Fatness as a Difference, Gaze and Outgrowth Issue: A Feminist Discussion on the Worlds of Emotions and Experiences Attached to Women’s Fatness

Nihan Bozok ve Nur Küçükdoğan___________________________64


Hidayet Romanlarından Dindar Kadın Edebiyatına: Feminizmle müzakerede değişen faillikler / From Hidayet Novels to Pious Women's Literature: Changing Agency in Negotiation with Feminism

Elifhan Köse___________________________78


Ya Saçın ya Takım:” Türkiye’de Kadın Futbolunda Beden Politikaları ve Direniş Olanakları / Your Hair or the Team!” Body Politics and Possibilities of Resistance in Women’s Football in Turkey

İrem Kavasoğlu ve Mehmet Bozok___________________________92


Ankara’da Ev İşçisi Kadınların Toplu Taşıma Deneyimleri: Zorluklar ve Stratejiler/ Public Transport Experiences of Women Domestic Workers in Ankara: Challenges and Strategies

Asuman Özgür Keysan, Pınar Kaygan, Harun Kaygan ___________________________107


Feminist Yöntem ve Dezavantajlı Gruplar: Dom ve Abdal’ları Anlamak/ Feminist Method and Disadvantaged Groups: Understanding Dom and Abdals

Nehir Gündoğdu___________________________121


İlk dosyamız olan Sıfır Noktasında Toplumsal Cinsiyet: Antikite Okumalarında Gökyüzünün Ayetleri: Platon’da Koruyucu Kadınlar ve Koşullu Kabulmakalesinde Haktan Kalır Platon’da feminizm yanlısı yahut eşitlikçi emareler olduğuna dair tezleri tartışarak kadın koruyuculara nasıl yaklaştığına dair bir analiz yapıyor. “Samsatlı Lukianos’un Gerçek Bir Öykü’sünün Feminist Bir Yorumu”nda ise Ünsal Çimen bildiğimiz en erken bilim kurgu romanı olan Gerçek Bir Öykü’nün yazarı ve M.S. ikinci yüzyılda yaşamış bir hicivci ve retorikçi olan Samsatlı Lukianos'un eserinde kadının kamusal alandan dışlanmasının hicvini Lukianos’un Aylı erkeklerin çocuk doğurabildikleri söylemi üzerinden tartışıyor.


İkinci dosyamız Taşra Hayatından Manzaralar'daAnadolu’da Akademisyen Olarak Çalışmanın Hâletiruhiyesi: Başka Türlü Bir Dünyaya İnanma İsteği” yazısında Emine Erdoğan kendi çalışma yaşamına odaklanarak, Doğu Karadeniz’de bir üniversitede akademisyen olarak çalışmanın “genç cumhuriyet kadını” imgesinin hâletiruhiyesi ile nasıl şekillendiğini ve aynı zamanda onunla nasıl çeliştiğini anlatırken, emek süreçleri ve toplumsal cinsiyet ideolojileri arasındaki ilişkiye dair tartışmalara katkı sağlıyor. “Enformel Sektörün Hane İçine Yansımaları: Gaziantep’te Fıstık Kıran Kadınlar”da Büşra Öztekin ve Hikmet Çağrı Yardımcı kadın emeğinin yoğun bir çalışma biçimi olan enformel alanda, fıstık kıran kadınlar bağlamında altı kadınla yapılan derinlemesine görüşme üzerinden esnek istihdam politikaları ve neo-liberalizm ile bu emeğin nasıl dönüştüğü sorguluyor ve ev içinde sıradan addedilen işlerinin “görünmezliğinin” kısmen de olsa görünür kılıyor. “Pandemide Gündelik Hayat Fragmanları: Doğu ve Güneydoğu’dan Genç Kadınların Otoetnografik Dışavurumları” Harran Üniversitesi'nde Sosyoloji Bölümü’nde okumuş, Türkiye’nin Doğu ve Güneydoğu bölgelerinden altı genç kadın ve hocaları Güzin Ağca-Varoğlu tarafından yazılmış. Öğrenciler, toplumlarına sosyal bilimciler olarak katılırken köklü iktidar ilişkileri, mekânsal etkileşimleri, benlik ve toplum arasında “sınır aşıcılar” olarak gelenekleri ve deneyimleri arasında geçiş yapıyor..


Deneyimin faili dosyamızın ilk makalesi olan “Fark, Bakış ve Sığamama Meselesi Olarak Şişmanlık: Kadınların Şişmanlığına İlişik Duygu ve Deneyim Dünyaları Üzerine Feminist Bir Tartışma”da Nihan Bozok ve Nur Küçükdoğan şişman kadınların yaşam deneyimleri ve duygu dünyaları hakkında feminist bir tartışma yürütürken yirmi şişman genç kadınla yapılan derinlemesine görüşmelerine dayanarak şişmanlığı, başkalarının bakışlarının nezaretinde kadınları bedenlerine hapseden bir deneyim olarak tanımlıyorlar ve bir yandan zayıf beden idealinin kurduğu baskı yüzünden, diğer yandan başkalarının bedenleri hakkındaki bitmeyen eleştirileri ve nasihatleri yüzünden şişman kadınların bedenlerinin ve kendilerini sevme kabiliyetlerinin yaralandığını savunuyorlar. Aynı zamanda yine öğrenci ve hoca olarak yazdıkları bu makaledeki katkıları, yazma süreçleri ve feminist etik tartışmaları konusunda yansımalar sunuyorlar. Hidayet romanlarından dindar Kadın Edebiyatına: Feminizmle müzakerede değişen faillikler”de Elifhan Köse Türkiye’de Hidayet Edebiyatındaki dindar failliğin, dünyayı keskin sınırlarla iyi ve kötü olarak ikiye bölen bir anlam dünyası içerisinde iyiyi temsil eden bir bütüncüllük içinde kurulduğunu söylüyor ve bu dindar failliği kuran edebi müzakerede feminizmin nasıl temsil edildiğini ele alıyor. Ya Saçın Ya Takım!”: Türkiye’de Kadın Futbolunda Beden Politikaları ve Direniş Olanakları”nda İrem Kavasoğlu ve Mehmet Bozok Türkiye’deki kadın futbolunda idealize edilen beden ile uyumlu olmayan sporcuların futbol alanındaki deneyimlerini Foucault’nun kavramsal araçları ile irdelerken futbol yaşamları devam eden dokuz kadın futbolcu ile yaptıkları görüşmeler ışığında Türkiye’deki kadın futbolundaki “ideal” kadın futbolcunun uzun saçlı, kadınsı, güzel ve bakımlı olmak gibi özelliklere sahip olmak anlamına geldiğini ortaya koyarken bu idealin dışında kalmanın futbol kulüplerinde ve milli takımdaki kariyerlerinin önünde bir engel olduğunu anlatıyorlar. Ankara’da Ev İşçisi Kadınların Toplu Taşıma Deneyimleri: Zorluklar ve Stratejiler”de Asuman Özgür Keysan, Pınar Kaygan ve Harun Kaygan ulaşım konusuna toplumsal cinsiyet perspektifinden bakarak, ev işçisi kadınların toplu taşımaya atfettikleri anlamları, kadınların toplu taşımada kadın oldukları için karşılaştıkları zorlukları ve bu zorluklarla mücadele etme yöntemlerini sınıf temelli zorluklar ve toplumsal cinsiyet temelli eşitsizlikler bağlaında analiz ediyorlar. Son olarak Feminist Yöntem ve Dezavantajlı Gruplar: Dom ve Abdal’ları Anlamak” makalesi feminist etik üzerinden araştırmacının içeriden/dışarıdan konumlanmasını sorunsallaştırırken Türkiye’de Dom ve Abdallara yakın dezavantajlı topluluklar konusunu metodolojik tartışmaları odağına alan öncü bir çalışma niteliği taşıyor.