Fe Dergi: Feminist Eleştiri Yıl 13 Sayı 2, 2021 Ankara Üniversitesi hakemli dergisidir. ISSN 1309-128X






Bulut: Ebru Akçay



Dönüşümün Edebiyatı ve Dönüşen Edebiyat” dosyamızın ilk makalesi olan “Buzdan Şehir Maketi ve Ev: Selma’nın Ankara’sı, Ankara Romanı”nda Fikriye Yücesoy, Karaosmanoğlu’nun değişen bir şehri ve şehir yaşantısını dönemler içerisinden bir kurguyla anlatırken aslında bir kadının kendisi üzerinde kat ettiği yolları da anlattığını; Selma’nın aşklarının, sevdiği nesnelerin, Ankara ile ilişkisinin her bölümde değiştiğini tespit ediyor. “Pınar Kür’ün Polisiye Üçlemesinde Queer Anlatı Stratejileri”nde ise Merve Esra Özgürbüz, polisiyenin cinsiyet ve cinsellik politikalarını görünür kılmak ve söz konusu politikaların dönüşümünü ortaya koymak amacıyla kullandığı anlatı stratejileriyle öne çıkan Pınar Kür’ün, Bir Cinayet Romanı (1989), Sonuncu Sonbahar (1992), Cinayet Fakültesi (2006) eserlerini değerlendiriyor. Kür’ün kimliksizleştirme stratejilerinden yola çıkarak, normatif karşıtı kabul edilen veya normatif olana direnişle eşdeğer tutulan queerle ilişkilendirilebilecek tavırların, polisiyenin klasik yapısını ne şekilde dönüştürdüğünü, baskın kimlik kurgularıyla özdeşlik kurmadan yeni özne konumlarını nasıl oluşturduğunu ortaya koyuyor. “Siborg’lar, Yoldaş Türler ve Başka Yerler: Haraway’ın Spekülatif Masallaştırmalarında Dönüşüm Arayışı” değerlendirme yazısında Ece Öztan, Haraway’in ütopyacı düşünce, insan sonrası ve toplumsal cinsiyet sonrası özne arayışına ilişkin düşünsel patikasının, iyi bir hayat tahayyülüne ilişkin olanaklarının izini sürüyor. Bu çerçevede, doğa/kültür, biyolojik/teknolojik, fiziksel olan/olmayan, insan/hayvan ikilemlerine düşmeden; özcü olmayan bir öznelliğin tanımlanması konusunda Haraway’ın sunduğu çerçeveyi hatırlatıyor ve siborg, yoldaş türler, spekülatif masallaştırmalar, Chutulecene gibi nosyonlara ekolojik yıkım, pandemi ve derinleşen eşitsizlikler içerisinden bakıyor.



Sessizlik ve İfade” dosyamızın ilk yazısı olan “Kadınlarda Kendini Susturma: Çevre, Annelik Deneyim Eğitim ve İlişki Durumunun Rolü”nde Meva Demir Kaya ve Figen Çok, kadınların başkalarının istek, ihtiyaç ve beklentilerinin karşılanması amacıyla kendilerinden feragat ederek kendilerini susturmalarının, kadınsılıkla özdeşleştirilen ideallerden ve kültür tarafından oluşturulan normlardan etkilenmesine dikkat çekiyor. Bu bağlamda, kimi zaman yakın ilişkilerinde çatışmadan kaçınmak ve ilişkilerini güvenceye almak amacıyla, kimi zaman da başkalarının istek, ihtiyaç ve beklentilerini kendilerinkinin önünde tutarak sessiz kalan kadınların deneyimlerini, Erzurum ve İstanbul’da yürüttüğü saha araştırmasıyla sunuyor. “Halkla İlişkiler ve Kamulardaki “Sosyo-Kültürel Dönüşüm”e Kampanyalar Üzerinden Bakmak”ta Ebru Akçay, Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun kadınlara yönelik saldırılarla mücadele etmek için 2017 senesinde gerçekleştirdiği #KıyafetimeKarışma kampanyasını, halkla ilişkilerin geçirdiği sosyal dönüşümü incelemek için örnek kampanya olarak analiz ediyor. Akçay’ın, erkek şiddetine karşı iletişimsel, örgütsel ve sembolik taktiklerin kullanıldığı bir halkla ilişkiler kampanyası olarak değerlendirdiği kampanyanın, toplumsal konular hakkında kadın kamusallığını inşa ettiğini, kamuoyu yarattığını, kamuların katılımını sağladığını ve ortak anlamların oluşmasına imkân tanıyan “etkileşim mevkileri” oluşturabildiğini iddia etmesi de son derece önemli. “Harem mi Haram mı? Kadınların Mekânsal Özgürlüğünün Kıskaçları”nda, cinsiyete dayalı kimliği üreten mekân ve beden arasındaki ilişkinin çok boyutlu bileşenlerini anlamak için kafe mekânına odaklanan Güldane Mirioğlu, cinsiyete dayalı kimlik ve mekânın hem değişken hem de karşılıklı ilişkili kategoriler olduklarını savunuyor. Kafenin açılma sürecinde ailedeki erkeklerin tutumları, kentsel kamusal mekândaki erkeklerin müdahale ve tepkileri, kafede gerçekleştirilen gündelik pratikler, kafenin dizayn ve kullanım biçimleri ile kına pratiği bağlamlarında kadın bedeninin özgürlüğünü engelleyen kıskaçları tartışıyor.


Cansu Aydın, “Aidiyetin Akışkanlığı” dosyamızın ilk makalesi olan “Sosyal Sermaye ile Geleceğini Güvence Altına Almak: Türkiye'de Mülteci-Sivil Toplum Kuruluşlarında (M-STK) Çalışan Suriyeli Mülteci Kadınlar Örneği”nde sivil toplum kuruluşlarında çalışan Suriyeli mülteci kadınların, sosyal sermayeye dayalı bir düzen içinde yer alıp almadıklarını, alıyorlarsa nasıl bir sosyal sermaye kullandıklarını tartışmaya açıyor. Gaziantep’te yürüttüğü çalışmasının nihai hedefini sosyal sermaye çalışmalarında kadın deneyimlerini görünür kılmak olarak saptayarak, bir yandan mülteci bir yandan kadın olma deneyiminin çalışma hayatı ile olan bağını özenle kuruyor ve mültecilik tartışmalarına yeni bir boyut katıyor. “Akışkan Kırılganlıklar Ekseninde İranlı Mülteciler: Emek ve Toplumsal Cinsiyet”te Aslıcan Kalfa Topateş, mültecilerin göç, göçmenlik, gündelik yaşam ve mülteci işçi deneyimlerinin, kırılganlığın ve akışkanlığın birbirlerine eklemlenmesiyle biçimlendiğini söylüyor ve sığınmacıların vatanlarından, Türkiye’ye gelme ve Türkiye’den üçüncü bir ülkeye gitme sürecinin her aşamasını içinde çeşitli kırılganlıklar ve kopuşlar bulunan birer kırılma olarak anlatıyor. Son olarak "Hassas Gruplarla Sahada Çalışmak: Şehit Anneleri ile Görüşme Deneyimleri"nde Esra Gedik kadın bir araştırmacı olarak hassas gruplarla saha çalışması sırasında karşılaştığı sorunlar ve yaşadığı deneyimleri analiz ediyor ve içerlikli ve dışarlıklı olmak konumlarının sabit konumlar olmadığını, araştırmanın gidişatına göre sürekli değişebileceğini, gösteriyor. fe dergi'de şimdiye kadar çıkmış olan feminist saha deneyimleri tartışmasını biraraya getiriyor ve kendi deneyimini bu feminist aidiyet deneyimi içinde yeni bir katman olarak analiz ediyor.


Dönüşümün edebiyatı ve dönüşen edebiyat

Kaya, Buzdan Şehir Maketi ve Ev: Selma’nın Ankara’sı Walter Benjamin üzerinden Ankara Romanı Analizi / Rock, Iced City Model and Home: Selma’s Ankara Ankara Novel Analysis Through Walter Benjamin

Fikriye Yücesoy______________________________________________1



Pınar Kür’ün Polisiye Üçlemesinde Queer Anlatı Stratejileri / Queer Narrative Strategies in Pinar Kür's Detective Trilogy

Merve Esra Özgürbüz_________________________________________13



Değerlend,irme Yazısı:
Siborg’lar, Yoldaş Türler ve Başka Yerler: Haraway’ın Spekülatif Masallaştırmalarında Dönüşüm Arayışı / Cyborgs, Companion Species and “Other Places”: The Alchemy in Haraway's Speculative Fabulation

Ece Öztan___________________________________________________26



Sessizlik ve ifade

Kadınlarda Kendini Susturma: Çevre, Annelik Deneyimi, Eğitim ve İlişki Durumunun Rolü / Self Silencing in Women: The Role of Environment, Motherhood Experience, Education, and Relationship Status

Meva Demir Kaya, Figen Çok___________________________________33



Halkla İlişkiler ve Kamulardaki “Sosyo-Kültürel Dönüşüm”e Kampanyalar Üzerinden Bakmak: #KıyafetimeKarışma Kampanyası Üzerine Bir İnceleme / Observing “Socio-Cultural Turn” in Public Relations and Publics through Campaigns: An Analysis on #KıyafetimeKarışma

Ebru Akçay__________________________________________________44



Harem mi Haram mı? Kadınların Mekânsal Özgürlüğünün Kıskaçları / Hareem or Haraam? Clamps of Women’s Spatial Freedom

Güldane Mirioğlu______________________________________________60



Aidiyetin Akışkanlığı

Securing a Future with Social Capital: The Case of Syrian Refugee Women Working in Non governmental Organizations-Refugees (NGO-Rs) in Turkey / Sosyal Sermaye ile Geleceğini Güvence Altına Almak: Türkiye'de Mülteci-Sivil Toplum Kuruluşlarında (M-STK) Çalışan Suriyeli Mülteci Kadınlar Örneği

Cansu Aydın___________________________________________________75



Akışkan Kırılganlıklar Ekseninde İranlı Mülteciler: Emek ve Toplumsal Cinsiyet / Iranian Refugees in the Context of Liquid Fragilities: Labour and Gender

Aslıcan Kalfa Topateş____________________________________________87


Hassas Gruplarla Sahada Çalışmak: Şehit Anneleri ile Görüşme Deneyimleri / Working in the Field with Sensitive Groups: Meeting Experiences with the Mothers of the Martyrs
Esra Gedik_____________________________________________________102